Publicaties





Visiedocument: Privaat wat moet, publiek wat onvermijdelijk is

14 maart 2013 - VBWTN

 

Randvoorwaarden en inrichtingseisen voor een nieuw stelsel: niet duaal, maar geheel privaat; volwassen aansprakelijkheid; proportionele instrumenten gebruiken; verplicht opleveringsdossier; inspectiedienst voor ‘reality checks’

De Vereniging Bouw- en Woningtoezicht Nederland ontwikkelt een visie onder welke condities het – vanuit de optiek van het bevoegd gezag – verantwoord is om de technische kwaliteit van bouwwerken te laten borgen door de bouwsector zelf.  Als voorlopig resultaat daarvan staat nu een ‘voorlopig visiedocument’ op de website. Het is op 12 maart 2013 toegestuurd aan het ministerie van BZK en aan de VNG, maar voor de VBWTN zelf is minstens zo belangrijk, dat de leden van de vereniging nu kennis kunnen nemen van de visie, die het centrale thema vormt tijdens de komende regiodagen van de  vereniging en de ALV op 20 juni a.s. in Den Haag.

De titel van het visiedocument is dezelfde als boven dit bericht. Het lijkt een variatie op het thema van de commissie Dekker – Privaat wat kan, publiek wat moet – maar is vooral bedoeld als consequentie van het beginsel uit de Woningwet: wie iets laat (ver-) bouwen, is verantwoordelijk voor de kwaliteit van het realisatieproces en het eindresultaat (art.1a). Dat resultaat moet voldoen aan het Bouwbesluit (art.1b). “Privaat wat kan” is volgens de VBWTN veel te vrijblijvend als we kijken naar het doel van de Woningwet en de ondertitel van het Dekker-advies: “Vertrouwen en verantwoordelijkheid in het bouwproces”. Daarom luidt het uitgangspunt: “… de private bouwsector moet zelf verantwoordelijkheid nemen voor de kwaliteitsborging van haar producten en productiewijzen met inbegrip van het voldoen aan de wettelijke eisen die daarbij gelden.

De VBWTN zegt in het rapport onder meer: “Er is niets mis mee als de slager zijn eigen vlees keurt, maar als hij dat doet onder het keurmerk van de ‘keurslager’ hoort daar onvermijdelijk bij dat die erkenningsorganisatie zicht heeft op de daadwerkelijke kwaliteit van het vlees.” Het kabinet overweegt de invoering van een duaal stelsel waarin de private bouwsector zelf verantwoordelijk is voor het voldoen van gebruiksgerede bouwwerken aan het Bouwbesluit. In dat kader heeft het ministerie van BZK aan de VNG, de VBWTN en Brandweer Nederland (voorheen NVBR) gevraagd om mee te denken over de randvoorwaarden en inrichtingseisen voor het nieuwe stelsel. Het visiedocument is het voorlopige antwoord daarop van de VBWTN, de vereniging zegt daarin duidelijk NEE tegen het duale stelsel zoals dat door BZK is bedacht.

‘Duaal’ is te duur en te riskant

In dat stelsel heeft de aanvrager de keus om toetsing en toezicht op het voldoen aan het Bouwbesluit op te dragen aan een private partij of over te laten aan de overheid.  De VBWTN voorziet verspilling van de schaarse kennis en kunde die nodig is voor dit werk als zowel aan private als aan publieke zijde de keus van de aanvrager moet worden afgewacht. Dat leidt op zich al tot kostenverhoging en kwaliteitsverlies, maar er valt bovendien te vrezen voor concurrentie op prijs, die de kwaliteit verder omlaag zal brengen, zoals dat bijvoorbeeld ook in Groot Brittannië is gebeurd. Daarom stelt het rapport: “…eigenlijk draait het er om, dat de betrokken private partijen de verantwoordelijkheid serieus nemen die ze wettelijk al sinds 1992 hebben. Het serieus werk maken van deze verantwoordelijkheid door private kwaliteitsborging is het doel waarop dit visiedocument is gericht.” Dus: helemaal privaat!

In het nieuwe stelsel blijven echter zowel in de voorstellen van het kabinet als de reactie van de VBWTN de VTH-taken inzake de omgevingsvergunning bij het bevoegd gezag, maar alleen voor het voldoen aan het bestemmingsplan, de welstandscriteria en de eisen voor omgevingsveiligheid. De vergunninghouder moet zelf een ‘instrument’ van private kwaliteitsborging kiezen, dat is toegelaten tot het stelsel. Wel ziet de VBWTN een rol vooraf bij het beoordelen van de ‘proportionaliteit’ van het voorgestelde instrument: vanzelfsprekend moet het voor de bouw van een nieuw ziekenhuis veel zwaarder zijn dan voor een dakopbouw. Verder stelt de VBWTN een verplicht opleveringsdossier voor, dat aanleiding kan zijn voor het bevoegd gezagom de vergunninghouder te verbieden het bouwwerk in gebruik te nemen als het toch niet aan het Bouwbesluit voldoet.

Eerst knopen doorhakken

Een volledig privaat stelsel komt er niet zonder slag of stoot. Dat blijkt wel uit de in het document geformuleerde randvoorwaarden en inrichtingseisen en uit de Actielijst met allerlei zaken die nog verder moeten worden uitgewerkt. De vereniging pleit er in het document zelf en in de aanbiedingsbrieven aan BZK en VNG nadrukkelijk voor nu eerst knopen door te hakken op hoofdzaken voordat er aan de verdere uitwerking wordt gewerkt. De VBWTN benadrukt dat private kwaliteitsborging niet alleen een wettelijke plicht is, maar ook een gerechtvaardigde eis die de gebruikers van bouwwerken mogen stellen. Daarom is het ‘op volwassen wijze’ regelen van aansprakelijkheid in de bouw net als in het overige consumentenrecht een voorwaarde bovenal, ook als er geen stelselwijziging komt.

Het moment lijkt gezien de malaise in de bouw onverstandig, maar daar valt wel wat op af te dingen, stelt de VBWTN. “Ten eerste zegt de top van de private sector al meer dan een decennium bezig te zijn om het stokje van gemeenten te kunnen overnemen. Ten tweede brengt het weer aantrekken van de economie en de bouwproductie, waar we allemaal op hopen, weer andere belemmeringen teweeg om de stelselwijziging door te voeren, waarvan vooral het voorspelbare tekort aan gekwalificeerd personeel voor toetsing en toezicht in het oog springt. Met even veel recht kan dus worden gesteld dat het moment om door te pakken juist heel geschikt is. Voor de private bouwsector is dit een kans bij uitstek, die men niet mag laten glippen.”

Om de overgang naar het nieuwe stelsel te begeleiden en de maatschappij ook op termijn zicht te laten behouden op de private kwaliteitsborging moet er volgens de VBWTN een inspectiedienst komen op afstand van het bevoegd gezag, die steekproefsgewijs bouwplannen en vooral bouwwerken inspecteert. Na de overgangsfase kan de capaciteit van deze dienst (onderdeel van de RUD’s) meebewegen met de prestaties van de markt: meer of minder controle naarmate de private sector slechter of juist beter presteert. Deze Inspectiedienst is noodzakelijk als aanvulling met ‘reality checks’ op de voornamelijk papieren controle die is ingebakken in erkenningsregelingen, certificering en accreditatie.

 

Visiedocument:

Privaat wat moet, publiek wat onvermijdelijk is

 

Aanbiedingsbrief aan ministerie van BZK:

brief M.Smallenbroek 

 

Aanbiedingsbrief aan VNG:

brief A.Jorritsma

 

Zie voor meer informatie over kabinetsplan ‘duaal stelsel’:

http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/brochures/2012/09/20/private-kwaliteitsborging-in-het-bouwtoezicht.html

Aanmelden voor de regiodagen van de VBWTN kan via:

http://www.vereniging-bwt.nl/activiteiten/2013/3/regiodagen-2013

 

 

Opmerkingen? Geef uw commentaar.



Online Bouwbesluit



Tips



Nieuwsbrief

Uw naam :
E-mail :
Werkzaam bij :
Uw functie :


Partners










Twitter



OmgevingsWeb